Dawno temu i przez długie lata, słowo Gall kojarzyło mi się z naszym Gallem Anonimem. Obecnej młodzieży kojarzy się z pewnością przede wszystkim z komiksami i filmami o "najsławniejszych" Gallach, czyli Obeliksie i Asteriksie. Mam tu na myśli takie pierwsze skojarzenie, bo jednak każdy bardziej czy mniej oczytany człowiek coś tam na historii o Frankach i Gallach słyszał.
I w pierwszą sobotę maja miałam okazję zobaczyć prawdziwą wioskę galijską, to znaczy ruiny w miejscu gdzie dawno temu istniało tzw Oppidum Ensérune.
Ensérune to nazwa własna.
Co zaś dokładnie oznacza "oppidum"? Oppidum to miejsce obronne na wysokości czy wzgórzu lub inne większe skupisko ludzkie w epoce żelaza.
Ensérune leży w Langwedocji, w zachodniej części departamentu Herault, 10 km od Béziers.
Do Narbonne (departament Aude) jest tylko 17 km, a do Morza Śródziemnego 17 km.
Od strony północnej wzgórza, na którym znajduje się Ensérune, znajduje się inna ciekawostka - tym razem geograficzna - czyli osuszone w XIII wieku jezioro Montady, gdzie do tej pory widać parcele ułożone jak promienie słońca wokół najniższej , owalnej parceli.
 |
| Droga wiodąca do Ensérune ozdobiona cyprysami… |
 |
| Na lewo od owej drogi widać w oddali Morze Śródziemne |
 |
| Na prawo od osuszonego jeziora można czasem zauważyć przejeżdżające TGV |
 |
| Te dziury to silosy, czyli ówczesna spiżarnia. Przechowywano w nich np zboża. Były hermetycznie zamknięte. Po otwarciu należało zawartość jak najszybciej spożyć. No cóż, klimat pewnie tez był dość gorący i słońce świeciło jak i dziś potrafi w tych okolicach :) |
 |
| Pierwsze szczątki zabudowań na zboczu. |
 |
| Widok na osuszone dziś jezioro, ale w czasach istnienia Ensérune jezioro było jeszcze jeziorem. Było rezerwuarem wody i oczywiście miejscem pełnym ryb. |
- kanał ewakuacyjny wód jeziora Montady (1247)
- tory kolejowe (1855)
- poziom Kanału Południowego (1667)
- poziom drogi rzymskiej (tzw. Via Dolmitia)
- poziom obecnej drogi wiodącej do Ensérune
 |
| A tak jeszcze dziś może wyglądać osuszone jezioro Montady po ulewnych burzach. Na ewakuacje całej wody potrzeba czasem kilku dni. |
Oppidum Ensérune jest obecnie jednym wielkim muzeum.
Wstęp dla dorosłych kosztuje 7€50 (2014). Dzieci i młodzież UE do 26 lat nie płacą nic.
Dla zainteresowanych oto link do strony internetowej muzeum w kilku językach (KLIK).
Pierwsza część wizyty polega na spacerze wśród odkrytych ruin wioski Ensérune (plan dostajemy przy wejściu (istnieje w kilku językach, ale niestety nie ma jeszcze po polsku).
 |
| To już tzw dolium (dolia w liczbie mnogiej). Są to ogromne wazy zakopywane w ziemi, które były nieco bardziej praktyczne w użyciu niż silosy (drążone w ziemi). Pojawiły się w III wieku pne i posiadano ich kilka w domu. Przechowywano w nich zboża, oliwę, wina. |
 |
| Ruiny jednego w domów. Widoki mieli wspaniałe :) |
 |
| Ruiny domu z kolumną |
 |
| Dolium |
W drodze z części północnej do zachodniej natknęliśmy się na osiołka. Nigdy jeszcze takiego nie widziałam, miał na sobie brązowy krzyż. Jedna ciemna linia sierści wzdłuż grzbietu, a druga w poprzek nieco dalej od strony karku.
A to już dawne nekropolie z początków VI w. pne, które kryły w sobie wiele urn. W III z pne Ensérune rozrosło się do wielkości małego , bogatego miasteczka i na terenie starych nekropolii zaczęły powstawać "nowoczesne" domy z pomieszczeniami wokół małego patio.
Uściślijmy teraz jedną rzecz : wioska istniała jedynie przez około VI wieków przed naszą erą. Gdy pojawili się Rzymianie, zniknęła z powierzchni ziemi. Ale przez te krótkich 6 wiekow była ważnym punktem strategicznym i handlowym. Świadczą o tym i odkrycia murów obronych i dziesiątki różnych ceramik z Grecji, Półwyspu Iberyjskiego, no i tych wykonanych lokalnie. Do tego sprzęty dekoracyjne z kości, rogów zwierząt i żelaza. Nawet ze szkła :)
Natura skrzętnie ukryła ruiny opustoszałej wioski i dopiero w latach 1843-1860 ksiądz z pobliskiej wioski odkrył ich istnienie, czyli nieliczne fragmenty widoczne gołym okiem.
W 1914 roku pewien bogaty jubiler z Béziers wybudował sobie piękną willę na szczycie wzgórza. To w jej budynku mieści się aktualnie muzeum posiadające jedną z największych kolekcji urn pogrzebowych.
W 1915 Félix Mouret, bogaty właściciel ziemski i prawnik z wykształcenia, zakupuje parcele winnic na wzgórzu. Odkrywa on ponad 300 grobów i na kilka lat przed śmiercią przekazuje swe ziemie na rzecz państwa nalegając na kontynuację poszukiwań przez prawdziwych naukowców.
Poszukiwaniami tymi kieruje od 1928 roku Louis Sigal, a Mouret dzielnie mu sekunduje aż do swej śmierci. Ensérune pokazuje światu swe nowe (stare) oblicze.
W 1933 roku w willi jubilera przejętej przez państwo otwiera się muzeum, a sześć lat później całe Ensérune zostaje wpisane na listę zabytków i dziedzictwa narodowego Francji. Od tamtej pory niemalże bez dłuższych przerw trwają prace archeologiczne i konserwacyjne.
 |
| Wejście do muzeum |
 |
| Ciekawa publikacja o Ensérune do zakupienia na miejscu |
A na koniec pokażę wam skopiowaną z broszurki o Ensérune mapkę najciekawszych wiosek-miejscowosci z epoki żelaza na południu dzisiejszej Francji w regionie Languedoc-Roussillon (Langwedocja-Roussillon).
 |
| Osady z epoki żelaza w Langwedocji i Roussillon (źródło: broszura o Ensérune) |
Mam nadzieję, że mój dzisiejszy wpis zachęci do odwiedzin tych okolic tych z was, którzy będą kiedyś wybierali się na południe Francji, czy też przejeżdżających tędy w drodze do Hiszpanii.
A może ktoś z was już tam był?
